Aktualności:

Już wkrótce...


  W styczniu 2013 r. ukaże się 4 numer „Studiów i materiałów do dziejów ziemi wałeckiej”. Przypomnijmy, że jest to periodyk popularnonaukowy wydawany od 2010 r. pod redakcją Przemysława Bartosika.

ARTYKUŁY

ROBERT KRASZCZUK – Katalog zbiorów ziemi wałeckiej i okolic (cz. II). Epoka brązu

JAROSŁAW CIECHANOWICZ – Jezuici i ich działalność na ziemi wałeckiej w latach 1665–1780

KRYSTIAN CHYRKOWSKI, MARCIN HLEBIONEK – Wykaz posiadłości ziemskich z powiatu wałeckiego w latach siedemdziesiątych XVIII w.

PRZEMYSŁAW BARTOSIK – Wybrane zagadnienia z dziejów Mirosławca (XVIII/XIX w.) w świetle badań Ernesta Berga

KRZYSZTOF BARTOSIK – Sytuacja militarna powiatu wałeckiego przed 1945 r.

ANNA DYKER – Działalność Szkoły Podstawowej nr 1 w Wałczu w pierwszych latach po II wojnie światowej

IGOR HAŁAGIDA, JAROSŁAW WĄSOWICZ SDB – Ukraiński zakonnik greckokatolicki o. Arseniusz (Antoni) Kulibaba OSBM i jego posługa w parafiach rzymskokatolickich w Pile oraz Wałczu

JACEK CZAIŃSKI – Działalność sądów w okresie stalinowskim na przykładzie Sądu Powiatowego w Wałczu

WAWRZENIEC TARKA – VII Zjazd Delegatów Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego w Wałczu z 3 maja 1959 r.

JAROSŁAW LEMAŃSKI, PRZEMYSŁAW BARTOSIK – Sprawa obiektowa o kryptonimie „REJON II” – kontrwywiadowcze „zabezpieczenie” powiatu wałeckiego przez Służbę Bezpieczeństwa w latach 1973-1975

WOJCIECH KULESZA – Pomnik Jana Pawła II nad jez. Krępskim Średnim na ziemi wałeckiej w zainteresowaniu Służby Bezpieczeństwa

MAGDALENA KRAWCZYK – Sytuacja społeczno-polityczna Wałcza w latach 1980-1982

PRZEMYSŁAW BARTOSIK – Sytuacja społeczno-polityczna w Mirosławcu w okresie stanu wojennego (1981-83) – w świetle dokumentów Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE

PRZEMYSŁAW BARTOSIK – Donosy rezydenta PUBP w Wałczu o ps. „Maciej” z 1945 r.

PRZEMYSŁAW BARTOSIK – Sprawa ks. Konrada Pickmeiera z Marcinkowic

RECENZJE

ANDRZEJ KOKOWSKI – Robert Kraszczuk, Ziemia zapomniana. Przewodnik po Ziemi Wałeckiej i okolicach na podstawie znalezisk od neolitu po średniowiecze, Wałcz 2011

BOGUSŁAW GAŁKA – Przemysław Bartosik, Szkice do dziejów Człopy i okolic, Człopa 2012
Dodano: 18-12-2012

Stan wojenny w Mirosławcu
Sytuacja społeczno-polityczna w Mirosławcu
w okresie stanu wojennego (1981-83) – w świetle dokumentów Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)


   W sierpniu 1980 r. wybuchły w Polsce strajki. Na bazie ruchu strajkowego powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy (NSZZ) „Solidarność”, na czele z Lechem Wałęsą. W kraju powstała dwuwładza – PZPR i rząd, oraz Krajowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” i jej ogniwa regionalne. Rozwój wydarzeń doprowadził do konfrontacji (1). W dniu 13 grudnia 1981 r. gen. Wojciech Jaruzelski, wystąpił z wnioskiem do Rady Państwa o wprowadzenie stanu wojennego. Powołano Wojskową Radę Ocalenia Narodowego (WRON). Internowano kilka tysięcy osób, została rozwiązana „Solidarność” (2). Wprowadzono m.in. zakaz poruszania się nocą (3).
   Sytuację społeczno-polityczną w Mirosławcu w okresie stanu wojennego, ilustrują m.in. zachowane protokoły z posiedzeń Komitetu Miejsko-Gminnego (KMG) PZPR w Mirosławcu. Pod koniec listopada 1981 r., KMG PZPR w Mirosławcu ustosunkował się do wytycznych Biura Politycznego Komitetu Centralnego (KC) PZPR. Zapoznano się z planami utworzenia Frontu Porozumienia Narodowego. Odnotowano, iż organizacje partyjne działające m.in. w Łowiczu Wałeckim i Bronikowie, domagały się wprowadzenia w życie ustawy o „Nadzwyczajnych środkach działania w interesie ochrony obywateli i państwa” (4). Członkowie PZPR zarzucali rządowi niekonsekwencję w działaniu, częste zmiany decyzji, wycofywanie się z podjętych ustaleń oraz ustępstwa wobec „ekstremistycznych sił <<Solidarności>>”. Według miejscowych działaczy, jednym z warunków odzyskania zaufania partii było konsekwentne rozliczenie i ukaranie osób, odpowiedzialnych za upadek polskiej gospodarki (5).
   Z instrukcją kierowania partią w warunkach stanu wojennego, zapoznano się na posiedzeniu Egzekutywy KMG PZPR w Mirosławcu w dniu 14 grudnia 1981 r. I sekretarz KMG PZPR w Mirosławcu stwierdził, że internowano „70% ekstremistów <<S>>”. Członkowie Egzekutywy zostali zobowiązani do prowadzenia prawidłowej polityki kadrowej, krytycznej oceny postaw członków partii oraz oczyszczania z szeregów partyjnych tych, którzy złamią statut. Obowiązywał ścisły „centralizm demokratyczny”. I sekretarz KMG PZPR mówił o ochronie dokumentów i legitymacji partyjnych oraz zarządzeniu w zakładach jednoosobowych (6). Podczas dyskusji, inspektor Komitetu Wojewódzkiego (KW) PZPR w Pile powiedział, że „wszyscy czekamy na zwycięstwo rozsądku”. I sekretarz KMG PZPR w Mirosławcu wspomniał natomiast o odbywających się rozmowach z osobami z terenu gminy, w wyniku których podpisywane były deklaracje lojalności wobec Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL). Inny działacz partyjny poinformował o „wyłapywaniu wichrzycieli” (7).
   W połowie grudnia 1981 r. powołana została w Mirosławcu grupa samoobrony. W jej skład weszło 17 osób. Grupa patrolowała miasto oraz organizowała wyjazdy do zakładów pracy i na teren gminy. Wkrótce powstał Miejsko-Gminny Obywatelski Komitet Ocalenia Narodowego (OKON). W programie OKON-u znalazły się zadania w zakresie gospodarki i kultury, sprawy socjalno-bytowe oraz bezpieczeństwa publicznego (8).
   Kolejne posiedzenie Egzekutywy KMG PZPR w Mirosławcu odbyło się 4 stycznia 1982 r. Podjęto uchwały o skreśleniu członków PZPR z list partyjnych, poinformowano o rozmowach z nauczycielami oraz zebraniach wiejskich. Zapoznano się również z działaniami kontrolnymi w Wytwórni Mas Bitumicznych, w której wykazano niedociągnięcia. Ze względu na małą liczbę członków PZPR, zdecydowano się rozwiązać Podstawową Organizację Partyjną (POP) w Wędzarni Ryb (9).
   W dniu 3 lutego 1982 r. na posiedzeniu Egzekutywy KMG PZPR w Mirosławcu rozmawiano m.in. na temat działalności POP w Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”. Spółdzielni zarzucono nieprawidłowy podział masy towarowej w ciągu dnia, wadliwą sprzedaż obuwia oraz wędlin dla zakładów pracy oraz grę w karty na pieniądze w zakładach gastronomicznych. Zastrzeżenia dotyczyły również przestrzegania dyscypliny pracy przez pracowników GS (10). Podczas dyskusji padły następujące uwagi: „rozliczać osoby bezpośrednio odpowiedzialne za nieprawidłową pracę”, „kontrola działalności wszystkich działów produkcji”, „karanie przez funkcjonariuszy ludzi stojących w kolejce, a pracujących w zakładach”, „nie rozczulać się nad tymi, którzy z partii odchodzą”, „zbić złą propagandę” (11).
   Kolejną ocenę społeczno-polityczną w GS, Egzekutywa KMG PZPR dokonała na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 1982 r. Lista uwag była długa, dotyczyła m.in.: przekroczenia funduszu płac, obniżenia wydajności pracy o 34,4%, spadku usług o 51,2%, braku współpracy z kierownikami zakładów podległych GS, niezrealizowaniu wniosków podjętych przez Zarząd GS i Naczelnika Miasta i Gminy, nie załatwionej do końca sprzedaży działek dla pracowników GS, nieuczestniczenia sekretarza POP w posiedzeniach Zarządu GS, braku działalności Komisji Rewizyjnej Rady Nadzorczej w GS, nieprawidłowo rozwiązywanych spraw personalnych, złej organizacji i kierowania w przedsiębiorstwie oraz nieodpowiedzialnych decyzji mieszkaniowych (12) ...

1  A. Czubiński, Europa XX wieku. Zarys historii politycznej, Poznań 2006, s. 361.
2  Szerzej na temat wałeckiej „Solidarności” (w:) S. Klonowski, Niezależne Samorządne Związki Zawodowe „Solidarność” w Wałczu w latach 1980-1989, Wałcz 2009; P. Bartosik, Wałecka Solidarność Nauczycielska w latach 1980-2005. Szkic historyczny ze wspomnieniami i relacjami, Wałcz 2007. Zob.: również P. Bartosik, Sytuacja społeczno-polityczna w Człopie w okresie stanu wojennego (1981-83), (w:) Z kart dziejów Człopy i Ziemi Człopiańskiej, red. P. Bartosik, J. Ciechanowicz, Człopa 2011.
3  A. Czubiński, Europa XX wieku…, op. cit., s. 362.
4  AP Poznań. Oddz. Piła. KMG PZPR w Mirosławcu, sygn. 356/20, k. 61-62. Informacja z zamkniętych zebrań partyjnych poświęconych konsultacji Wystąpienia Biura Politycznego KC PZPR z 27 listopada 1981 r.
5  Tamże, k. 62.
6  Tamże, k. 65. Protokół Nr 10/81 z posiedzenia Egzekutywy KMG PZPR w Mirosławcu odbytego w dniu 14 grudnia 1981 r.
7  Tamże, k. 66.
8  P. Piotrowski, W szczerym dialogu z ludźmi, bez haseł i sloganów, „Tygodnik Pilski” Nr 3 (110) 28 II 1982, s. 4.
9  AP Poznań. Oddz. Piła. KMG PZPR w Mirosławcu, sygn. 356/20, k. 68-70. Protokół Nr 11/82 z posiedzenia Egzekutywy KMG PZPR w Mirosławcu odbytego w dniu 4 stycznia 1982 r.
10 Tamże, k. 76. Protokół Nr 14/82 z posiedzenia Egzekutywy KMG PZPR w Mirosławcu odbytego w dniu
3 lutego 1982 r.
11 Tamże, k. 77.
12 Tamże, k. 109-110. Protokół Nr 18/82 z posiedzenia Egzekutywy KMG PZPR w Mirosławcu odbytego w dniu 15 kwietnia 1982 r.

Przemysław Bartosik

PS. Artykuł ukaże się w pełnej wersji w styczniowym numerze "Studiów i materiałów do dziejów ziemi wałeckiej".

Dodano: 12-12-2012

Prelekcja


  W dniu 12 grudnia 2013 r. w siedzibie RTHZW odbyła się prelekcja multimedialna autorstwa Piotra Barana – ucznia Zespołu Szkół Nr 1 w Wałczu, uczęszczającego na zajęcia koła regionalnego funkcjonującego przy szkole. Tematyka prelekcji dotyczyła „dziejów ziemi wałeckiej w ujęciu historiograficznym”. W spotkaniu wzięli udział maturzyści oraz nauczyciele historii.


Dodano: 12-12-2012

Obrady zarządu RTHZW
  W dniu 9 listopada 2012 r. obradował Zarząd RTHZW. Zatwierdzono tematykę artykułów do 4 numeru „Studiów i materiałów do dziejów ziemi wałeckiej”, podjęto także decyzję o organizacji konferencji naukowej w okresie zimowym 2013 r. Rozmawiano ponadto o autorskich projektach regionalnych oraz o zaplanowanych w powiecie wałeckim uroczystościach z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Zarząd RTHZW zapoznał się również z najnowszym wydawnictwem Instytutu Pamięci Narodowej.
Dodano: 09-11-2012

Prace nad 4 numerem "Studiów i materiałów..."
   Trwają prace nad 4 numerem "Studiów i materiałów do dziejów ziemi wałeckiej". W publikacji liczącej ok. 200 stron znajdą się m.in. takie zagadnienia jak:  Wykaz posiadłości ziemskich z powiatu wałeckiego w latach siedemdziesiątych XVIII w.; Wybrane zagadnienia z dziejów Mirosławca (XVIII/XIX w.) w świetle badań Ernesta Berga; Ukraiński zakonnik greckokatolicki o. Arseniusz (Antoni) Kulibaba OSBM i jego posługa w parafiach rzymskokatolickich w Pile oraz Wałczu; Sprawa ks. Konrada Pickmeiera z Marcinkowic; Sprawa obiektowa o kryptonimie „REJON II” – kontrwywiadowcze „zabezpieczenie” powiatu wałeckiego przez Służbę Bezpieczeństwa w latach 1973-1975.
 
Wydanie publikacji zaplanowano na styczeń/luty 2013 r.
Dodano: 08-11-2012

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18  
19  20  21  22  23  24  25  26  27  28  29  30  31  32  33  34  
35  36  37  38  39  40  41  42  43  44  45  46  47  48  49  50  
51  52  53  54  55  56  57  58  
  Program działania  |   Struktura  |   Kontakt  
Copyright © RTHZW - WAŁCZ 2008-2018
Projekt i wykonanie: