Recenzje:

Przemysław Bartosik - Dzieje "Kornelówki". Szkic monograficzny Szkoły Podstawowej nr 1 w Wałczu (1945-2004). Wałcz 2004, - s. 80

  Z wielkim uznaniem należy przyjąć trud, podjęty przez historyka magistra Przemysława Bartosika, absolwenta Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w Słupsku, który jest autorem monografii o Szkole Podstawowej nr 1 w Wałczu, swojego miejsca pracy od 2002 r. Trudno byłoby znaleźć drugiego nauczyciela w tym mieście, rozpoczynającego pracę od pisania zarysu dziejów szkoły...

  Na przełomie 1990/91 roku odnotowano wzrost zainteresowania badaczy, publicystów i dziennikarzy tematyką regionalną, co łączyć należy z zadaniami, realizowanymi przez administrację samorządową. Tendencja ta nie ominęła Wałcza, a P. Bartosik swoją monografią wyszedł na przeciw badaniom regionalnym w dziedzinie oświaty i z pewnością należy do pionierów w tej dyscyplinie nauki. Autor wykazał się dużą odwagą badawczą i uzmysłowił potrzebę podejmowania tematyki ściśle związanej z regionem, aby w ten sposób wyeksponować instytucję jedną z najcenniejszych dla jego mieszkańców, to jest szkołę. Takich pionierskich prac potrzeba coraz więcej. To one bowiem wyznaczają szlak, którym podąża historia regionalna. Wałcz nie należy do miast objętych intensywnymi badaniami dziejów najnowszych. Nie mieszkają w nim i nie tworzą intelektualiści ani artyści, nie przyciąga też talentów literackich. Pod względem naukowym jest jeszcze miastem zamkniętym. Nadzieje stwarza dopiero Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, która być może w sposób systemowy podejmie w przyszłości prace badawcze. Obecny stan badań jest skromny i nic nie wskazuje, aby cokolwiek w najbliższym czasie pod tym względem się zmieniło. Tożsamość kulturową jego mieszkańców próbuje z udanymi rezultatami podtrzymywać i rozwijać Muzeum Miasta Wałcza i Wałeckie Centrum Kultury, a także „Pojezierze Wałeckie” i „Tygodnik Nowy. Ziemia Wałecka”. Systemowe badania regionalne w zakresie nie tylko historii, lecz również przedsiębiorczości stają się dzisiaj koniecznością, umożliwiającą awans tego niegdyś miasteczka w dynamicznie rozwijające się miasto. Lektura tej skromnej objętościowo książki ukazuje wielką rolę, jaka spełnia w Wałczu niewielka w sumie grupa inteligencji, jaką stanowią nauczyciele szkół wałeckich. To właśnie ich praca przyczynia się do dostrzegalnych przemian w życiu całego pokolenia i podnosi nieustannie prestiż miasta, które w 1945 roku było „pustynią” intelektualną. Wówczas to kilku przedwojennych nauczycieli podjęło się pionierskiej pracy organizacji szkolnictwa w zniszczonym działaniami wojennymi mieście.

  Biorąc pod uwagę niewielki dorobek bibliograficzny Wałcza, monografia Przemysława Bartosika jest książką potrzebną - tym bardziej, iż napisana została w sposób bardzo przystępny, językiem zrozumiałym dla wszystkich. Mogą ją czytać zarówno dzieci jak i dorośli. Praca składa się z sześciu rozdziałów. W pierwszym autor przedstawia źródła historyczne, które umożliwiły podjęcie badań nad tą placówką oświatową w Wałczu. W drugim krótko ukazane zostało szkolnictwo wałeckie od XIV do XX wieku, natomiast rozdział trzeci skupia się na problematyce organizacji oświaty i kultury w Wałczu po 1945 roku. W sumie stanowią one tło, które umożliwiło wyraźniejsze nakreślenie w następnych trzech rozdziałach zarysu historii Szkoły Podstawowej nr 1. I tak, w rozdziale czwartym przedstawione zostały okoliczności społeczno-ekonomiczne, związane z powstawaniem szkoły w 1945 roku, stopniowy dalszy jej rozwój, przeobrażenia wynikające z wdrażania reformy oświaty w latach1961-66 oraz efekty pracy długoletniego dyrektora magistra Bogusława Boreckiego. Autor doprowadza dzieje „Kornelówki” do 2004 roku, pisząc o osiągnięciach dyrektor magister Henryki Duszek-Grabowskiej. Zamieszczone w końcowej części książki liczne zdjęcia związane z życiem szkoły, w tym z ważnych uroczystości, podnoszą jej walory poznawcze. Bibliografia, która została zgromadzona, jest imponująca jak na tego typu publikację, i świadczy o umiejętnościach autora trafnego dobierania źródeł, a artykuły prasowe oraz opracowania zwarte ściśle łączą się z podjętym tematem. Z całą pewnością posłuży innym do dalszych poszukiwań badawczych.

  Książka zawiera wykaz dyrektorów i wicedyrektorów oraz listę byłych pracowników. Powinien się jednak znaleźć też spis obecnie zatrudnionych, co podniosłoby walory komercyjne publikacji. Recenzowana praca nie pretenduje do klasycznego dzieła naukowego, bo nie taki był zamysł autora. W założeniu jest to popularne przedstawienie szkoły, adresowane przede wszystkim do środowiska związanego z tą placówką oświatową, jak i mieszkańców Wałcza. Autor utrwalił przed zapomnieniem ludzi, którzy tworzyli tę szkołę, okoliczności jej powstania, przeobrażenia organizacyjne, a przede wszystkim nauczycieli - najcenniejszy kapitał. Nie budynek, lecz oni wraz z uczniami tworzą szkołę, w której kształtują się umiejętności postrzegania i poznawania świata oraz rozwijania osobowości. To właśnie dzieci, młodzież i nauczyciele tworzą koloryt miasta oraz wpływają na jego żywotność kulturalną. Proces ten wymaga systematycznego rozwijania, co przekonująco przedstawia autor w swojej pracy.

  P. Bartosik pokazał sposób utrwalania dorobku oświatowego godny naśladowania i przyczynił się do rozwijania oraz kontynuowania historii regionalnej, w której szkolnictwo stanowi jeden z jej filarów. Dołożył cegiełkę do żywej warstwy kultury w Wałczu i należy mieć nadzieję, że inni pójdą w jego ślady. Książkę tę powinien znać każdy uczeń, jak również absolwent tej zasłużonej dla Wałcza szkoły.


dr Bogusław Gałka

Data dodania: 12-04-2008

  powrót do listy recenzji
  Program działania  |   Struktura  |   Kontakt  
Copyright © RTHZW - WAŁCZ 2008-2017
Projekt i wykonanie: